{"id":1502,"date":"2021-10-28T10:03:48","date_gmt":"2021-10-28T06:03:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/?p=1502"},"modified":"2024-12-27T11:33:33","modified_gmt":"2024-12-27T07:33:33","slug":"forex-bazarinin-esas-istirakcilari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/forex-bazarinin-esas-istirakcilari\/","title":{"rendered":"FOREX bazar\u0131n\u0131n \u0259sas i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131"},"content":{"rendered":"\r\n<p>FOREX bazar\u0131, g\u00fcnd\u0259lik t\u0259xmin\u0259n 4 trilyon dollarl\u0131q ticar\u0259t il\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck h\u0259cmli bazar\u0131d\u0131r. M\u00fcxt\u0259lif \u015firk\u0259tl\u0259rin v\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin qiym\u0259tli ka\u011f\u0131zlar\u0131n\u0131n ticar\u0259tini t\u0259\u015fkil ed\u0259n fond bazarlar\u0131ndan f\u0259rqli olaraq, <a href=\"https:\/\/www.investaz.az\/forexin-ustunlukleri\">FOREX <\/a>bazar\u0131 m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilm\u0259mi\u015fdir. Bazar\u0131 qatlar \u015f\u0259klind\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr ets\u0259k, \u0259n \u00f6n\u0259mli i\u015ftirak\u00e7\u0131lar \u0259n yuxar\u0131 qatdad\u0131r v\u0259 burada vacibiyy\u0259t yuxar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru azalaraq gedir. Bazar \u00e7ox b\u00f6y\u00fck oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r hans\u0131 bir qurumun onu manipulyasiya etm\u0259si d\u0259 \u00e7ox \u00e7\u0259tindir. B\u0259s bu q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck ticar\u0259t h\u0259cmli bazar\u0131n \u0259sas i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 kiml\u0259rdir v\u0259 onlar\u0131n bazarda rolu n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir?<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<h3 class=\"wp-block-heading\">M\u0259rk\u0259zi Banklar<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>H\u00f6kum\u0259tl\u0259r valyuta bazarlar\u0131nda \u0259sas\u0259n m\u0259rk\u0259zi banklar\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 aktivdir. M\u0259rk\u0259zi banklar, FOREX bazar\u0131nda son d\u0259r\u0259c\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli i\u015ftirak\u00e7\u0131lard\u0131r. Onlar\u0131n a\u00e7\u0131q bazar \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 v\u0259 faiz siyas\u0259ti valyuta nisb\u0259tl\u0259rin\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>M\u0259rk\u0259zi bank, \u00f6z yerli valyutas\u0131n\u0131n qiym\u0259tini FOREX-d\u0259 t\u0259yin etm\u0259kd\u0259n m\u0259suldur v\u0259 h\u0259min valyutan\u0131n a\u00e7\u0131q bazarda ticar\u0259t ed\u0259c\u0259yi m\u0259z\u0259nn\u0259ni m\u00fc\u0259yy\u0259n edir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Valyuta bazar\u0131nda m\u0259rk\u0259zi bank t\u0259r\u0259find\u0259n edil\u0259n h\u0259r hans\u0131 bir h\u0259r\u0259k\u0259t, bu \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n r\u0259qab\u0259t qabiliyy\u0259tini sabitl\u0259\u015fdirm\u0259k v\u0259 ya art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn edilir. M\u0259rk\u0259zi banklar (h\u0259m\u00e7inin spekulyatorlar) valyutalar\u0131n\u0131 bahala\u015fd\u0131rmaq v\u0259 ya d\u0259y\u0259rd\u0259n salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn valyuta m\u00fcdaxil\u0259l\u0259ri (intervensiyalar) ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, m\u0259rk\u0259zi bank uzun m\u00fcdd\u0259tli deflyasiya tendensiyalar\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0259lav\u0259 t\u0259klif yaratmaqla \u00f6z valyutas\u0131n\u0131 z\u0259ifl\u0259d\u0259 bil\u0259r v\u0259 bunu xarici valyuta almaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259r. Bu faktiki olaraq yerli valyutan\u0131 z\u0259ifl\u0259dir, d\u00fcnya bazar\u0131na ixracat\u0131 daha r\u0259qab\u0259tli edir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>M\u0259rk\u0259zi banklar inflyasiyan\u0131 sakitl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bu strategiyalardan istifad\u0259 edirl\u0259r. Onlar\u0131n bunu etm\u0259si h\u0259m d\u0259 foreks treyderl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn uzunm\u00fcdd\u0259tli bir g\u00f6st\u0259rici kimi xidm\u0259t edir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"mntl-sc-block_1-0-30\">\u0130nvestisiya menecerl\u0259ri v\u0259 Hedc Fondlar<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u0130nvestisiya menecerl\u0259ri, Birl\u0259\u015fmi\u015f Fondlar v\u0259 Hedc Fondlar, banklar v\u0259 m\u0259rk\u0259zi banklar\u0131n yan\u0131nda FOREX bazar\u0131nda ikinci \u0259n b\u00f6y\u00fck i\u015ftirak\u00e7\u0131 toplusunu t\u0259\u015fkil edir. \u0130nvestisiya menecerl\u0259ri pensiya fondlar\u0131, dig\u0259r fondlar kimi b\u00f6y\u00fck hesablar \u00fc\u00e7\u00fcn valyuta ticar\u0259t edirl\u0259r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Beyn\u0259lxalq portfelli investisiya meneceri xarici qiym\u0259tli ka\u011f\u0131zlarla ticar\u0259ti valyuta al\u0131\u015f\/sat\u0131\u015f\u0131 vasit\u0259sil\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259lidir. \u0130nvestisiya menecerl\u0259ri spekulyativ foreks ticar\u0259ti d\u0259 ed\u0259 bil\u0259r, lakin b\u0259zi hedc fondlar\u0131n investisiya strategiyas\u0131n\u0131n \u0259sas hiss\u0259sini spekulyativ valyuta ticar\u0259ti t\u0259\u015fkil etm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Transmilli Korporasiyalar<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u0130dxal v\u0259 ixrac il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan firmalar mal v\u0259 xidm\u0259tl\u0259rin \u00f6d\u0259ni\u015fi \u00fc\u00e7\u00fcn foreks \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 apar\u0131rlar. Amerikadan m\u0259hsul detallar\u0131 idxal ed\u0259n v\u0259 haz\u0131r m\u0259hsullar\u0131n\u0131 \u00c7ind\u0259 satan bir Alman g\u00fcn\u0259\u015f paneli istehsal\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n n\u00fcmun\u0259sin\u0259 baxaq. Son sat\u0131\u015fdan sonra istehsal\u00e7\u0131n\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 \u00c7in yuan\u0131 yenid\u0259n avroya \u00e7evrilm\u0259lidir. Alman firmas\u0131 daha sonra Amerikadan daha \u00e7ox detal almaq \u00fc\u00e7\u00fcn avronu dollara d\u0259yi\u015fm\u0259lidir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u015eirk\u0259tl\u0259r xarici valyuta il\u0259 ba\u011fl\u0131 riskl\u0259ri qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn foreks ticar\u0259tini h\u0259yata ke\u00e7irirl\u0259r. Eyni Alman firmas\u0131 spot bazarda Amerika dollar\u0131 ala bil\u0259r v\u0259 ya xarici valyuta riskini azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Amerika \u015firk\u0259tind\u0259n detallar sat\u0131n almadan \u0259vv\u0259l dollar almaq \u00fc\u00e7\u00fcn valyuta m\u00fcbadil\u0259si m\u00fcqavil\u0259si (Currency SWAP agreement) ba\u011flaya bil\u0259r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u018flav\u0259 olaraq, valyuta riskind\u0259n qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn hedcinq \u0259m\u0259liyyatlar\u0131, of\u015for investisiyalar\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini art\u0131ra bil\u0259r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<h3 class=\"wp-block-heading\">F\u0259rdi investorlar<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>F\u0259rdi investorlar t\u0259r\u0259find\u0259n edil\u0259n foreks \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n h\u0259cmi maliyy\u0259 qurumlar\u0131n\u0131n v\u0259 \u015firk\u0259tl\u0259rin h\u0259cmin\u0259 nisb\u0259t\u0259n son d\u0259r\u0259c\u0259 a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. Lakin onlar aras\u0131nda da foreks \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 populyarl\u0131\u011f\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131r. F\u0259rdi investorlar\u0131n valyuta ticar\u0259ti fundamental amill\u0259rin (bunlara faiz, inflyasiya d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259ri v\u0259 monetar siyas\u0259t g\u00f6zl\u0259ntil\u0259ri v\u0259 s. aid ola bil\u0259r) v\u0259 texniki amill\u0259rin (bunlara d\u0259st\u0259k, m\u00fcqavim\u0259t, texniki g\u00f6st\u0259ricil\u0259r, qiym\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259ri v\u0259 s. aid ola bil\u0259r) birl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 \u0259saslan\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>FOREX-in d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck bazar\u0131 olmas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bi &#8211; M\u0259rk\u0259zi Banklardan tutmu\u015f p\u0259rak\u0259nd\u0259 investorlara q\u0259d\u0259r h\u0259r k\u0259s\u0259 qlobal iqtisadiyyatla \u0259laq\u0259li valyuta dal\u011falanmalar\u0131ndan m\u0259nf\u0259\u0259t \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 imkan yaratmas\u0131d\u0131r. Valyuta ticar\u0259ti v\u0259 hedcinqi \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259 bil\u0259n m\u00fcxt\u0259lif strategiyalar var, m\u0259s\u0259l\u0259n, araqazanc ticar\u0259ti (carry trade), bu Forex oyun\u00e7ular\u0131n\u0131n qlobal iqtisadiyyata nec\u0259 t\u0259sir etdiyini g\u00f6st\u0259r\u0259n ticar\u0259tdir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, Forexd\u0259 ticar\u0259t s\u0259b\u0259bl\u0259ri m\u00fcxt\u0259lifdir. Banklar, maliyy\u0259 qurumlar\u0131, hedc fondlar v\u0259<a href=\"https:\/\/www.investaz.az\/investorlar\/portfel-idareciliyi\"> f\u0259rdi investorlar<\/a> t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n spekulyativ ticar\u0259t m\u0259nf\u0259\u0259t m\u0259qs\u0259dlidir. M\u0259rk\u0259zi banklar\u0131n monetar siyas\u0259ti, valyuta m\u00fcbadil\u0259si rejimi qurma v\u0259 nadir hallarda valyuta m\u00fcdaxil\u0259l\u0259ri foreks bazarlar\u0131n\u0131 k\u0259skin h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259tirir. Korporasiyalar qlobal biznes \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131 rahat h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k v\u0259 riskd\u0259n qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn valyuta ticar\u0259ti edir.<\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>FOREX bazar\u0131, g\u00fcnd\u0259lik t\u0259xmin\u0259n 4 trilyon dollarl\u0131q ticar\u0259t il\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck h\u0259cmli bazar\u0131d\u0131r. M\u00fcxt\u0259lif \u015firk\u0259tl\u0259rin v\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin qiym\u0259tli ka\u011f\u0131zlar\u0131n\u0131n ticar\u0259tini t\u0259\u015fkil ed\u0259n fond bazarlar\u0131ndan f\u0259rqli olaraq, FOREX bazar\u0131 m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilm\u0259mi\u015fdir. Bazar\u0131 qatlar \u015f\u0259klind\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr ets\u0259k, \u0259n \u00f6n\u0259mli i\u015ftirak\u00e7\u0131lar \u0259n yuxar\u0131 qatdad\u0131r v\u0259 burada vacibiyy\u0259t yuxar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru azalaraq gedir. Bazar \u00e7ox b\u00f6y\u00fck oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1524,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[326,9],"tags":[356,335],"class_list":["post-1502","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-forex","category-meqaleler","tag-foreks","tag-yatirim"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1502","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1502"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1502\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2643,"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1502\/revisions\/2643"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1524"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1502"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1502"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1502"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}