{"id":2674,"date":"2025-01-09T16:16:54","date_gmt":"2025-01-09T12:16:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/?p=2674"},"modified":"2025-01-09T16:16:54","modified_gmt":"2025-01-09T12:16:54","slug":"deflyasiya-nedir-iqtisadiyyat-ucun-niye-vacibdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/deflyasiya-nedir-iqtisadiyyat-ucun-niye-vacibdir\/","title":{"rendered":"Deflyasiya N\u0259dir? \u0130qtisadiyyat \u00dc\u00e7\u00fcn Niy\u0259 Vacibdir?"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u0130qtisadiyyatda qiym\u0259tl\u0259rin artmas\u0131 prosesi olan<\/span><a href=\"https:\/\/www.investaz.az\/inflyasiya-nedir\"> <span style=\"font-weight: 400;\">inflyasiya<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> haqq\u0131nda tez-tez e\u015fidirik. Lakin qiym\u0259tl\u0259rin azalmas\u0131 prosesi &#8211; <\/span><b>deflyasiya<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> &#8211; d\u0259 iqtisadiyyat \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm t\u0259sir g\u00fcc\u00fcn\u0259 malikdir. Bu blogda deflyasiyan\u0131n mahiyy\u0259ti, s\u0259b\u0259bl\u0259ri v\u0259 onun iqtisadiyyata t\u0259sirl\u0259ri bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015faca\u011f\u0131q.<\/span><\/p>\n<h4><b>Deflyasiya N\u0259dir?<\/b><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Deflyasiya mallar\u0131n v\u0259 xidm\u0259tl\u0259rin \u00fcmumi qiym\u0259t s\u0259viyy\u0259sinin uzun m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 azalmas\u0131 dem\u0259kdir. Y\u0259ni, eyni m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 pul il\u0259 daha \u00e7ox m\u0259hsul almaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu, ilk bax\u0131\u015fdan m\u00fcsb\u0259t g\u00f6r\u00fcns\u0259 d\u0259, iqtisadiyyatda ciddi probleml\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/span><\/p>\n<h4><b>Deflyasiyan\u0131n \u018fsas S\u0259b\u0259bl\u0259ri<\/b><\/h4>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>T\u0259l\u0259b \u018fskikliyi<\/b><b><br \/>\n<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u0130stehlak\u00e7\u0131lar x\u0259rcl\u0259m\u0259l\u0259rini azald\u0131qda, m\u0259hsul v\u0259 xidm\u0259tl\u0259r\u0259 olan t\u0259l\u0259b azal\u0131r, bu da qiym\u0259tl\u0259rin d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Texnoloji \u0130nki\u015faf<\/b><b><br \/>\n<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Texnologiyan\u0131n inki\u015faf\u0131 il\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131q art\u0131r v\u0259 m\u0259hsullar daha ucuz qiym\u0259t\u0259 istehsal olunur.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Pul T\u0259klifinin Azalmas\u0131<\/b><b><br \/>\n<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Pul d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259ki miqdar\u0131n azalmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 iqtisadiyyat deflyasiya il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259 bil\u0259r.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Borclar\u0131n Artmas\u0131<\/b><b><br \/>\n<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Y\u00fcks\u0259k borclar olan bir iqtisadiyyatda x\u0259rcl\u0259m\u0259l\u0259r azal\u0131r v\u0259 bu, deflyasiyaya s\u0259b\u0259b olur.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<h3><b>Defilyasiyan\u0131n \u0130qtisadi T\u0259sirl\u0259ri<\/b><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Defilyasiyan\u0131n q\u0131sa v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 t\u0259sirl\u0259ri m\u00fcxt\u0259lifdir. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 t\u0259sirl\u0259r \u0259n \u00e7ox diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rdir:<\/span><\/p>\n<h4><b>M\u00fcsb\u0259t T\u0259sirl\u0259r<\/b><\/h4>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>\u0130stehlak\u00e7\u0131lar\u0131n Al\u0131c\u0131l\u0131q Qabiliyy\u0259ti Art\u0131r:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Qiym\u0259tl\u0259rin azalmas\u0131 istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n daha \u00e7ox mal v\u0259 xidm\u0259t almas\u0131na imkan yarad\u0131r.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>\u0130xrac \u00dcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Daxili qiym\u0259tl\u0259rin azalmas\u0131 xarici bazarlarda daha r\u0259qab\u0259tli m\u0259hsul v\u0259 xidm\u0259tl\u0259rin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h4><b>M\u0259nfi T\u0259sirl\u0259r<\/b><\/h4>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>\u0130qtisadi T\u0259n\u0259zz\u00fcl:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Qiym\u0259tl\u0259rin azalmas\u0131 \u015firk\u0259tl\u0259rin g\u0259lirl\u0259rini azald\u0131r, bu da investisiyalar\u0131n azalmas\u0131na v\u0259 i\u015f yerl\u0259rinin itirilm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Borclar\u0131n D\u0259y\u0259rinin Artmas\u0131:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Pulun d\u0259y\u0259rinin artmas\u0131 il\u0259 borclar\u0131n real d\u0259y\u0259ri art\u0131r. Bu, h\u0259m f\u0259rdl\u0259r, h\u0259m d\u0259 \u015firk\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn maliyy\u0259 y\u00fck\u00fcn\u00fc daha da a\u011f\u0131rla\u015fd\u0131r\u0131r.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>T\u0259l\u0259b Azalmas\u0131:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u0130stehlak\u00e7\u0131lar qiym\u0259tl\u0259rin daha da d\u00fc\u015f\u0259c\u0259yini g\u00f6zl\u0259dikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn al\u0131\u015f-veri\u015fi gecikdirirl\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259, iqtisadi aktivlik z\u0259ifl\u0259yir.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>\u0130stehsal\u0131n Azalmas\u0131:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> T\u0259l\u0259b azalmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 istehsal\u00e7\u0131lar x\u0259rcl\u0259rini azaltmaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qal\u0131r v\u0259 bu, \u00fcmumi i\u015fsizlik s\u0259viyy\u0259sini art\u0131r\u0131r.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Daha \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn<\/span><a href=\"https:\/\/www.investaz.az\/xeber\/butun-xeberler\"> <span style=\"font-weight: 400;\">InvestAZ X\u0259b\u0259r M\u0259rk\u0259zi<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> s\u0259hif\u0259sin\u0259 daxil olun v\u0259 iqtisadiyyat v\u0259 maliyy\u0259 d\u00fcnyas\u0131ndak\u0131 \u0259n son yenilikl\u0259rl\u0259 tan\u0131\u015f olun.<\/span><\/p>\n<h3><b>Tarixd\u0259 Defilyasiya Misallar\u0131<\/b><\/h3>\n<h4><b>1930-cu ill\u0259rin B\u00f6y\u00fck Depressiyas\u0131:<\/b><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">AB\u015e-da v\u0259 dig\u0259r inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 defilyasiya iqtisadiyyat\u0131n \u00e7\u00f6km\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi. Pul k\u00fctl\u0259sinin azalmas\u0131 v\u0259 banklar\u0131n likvidlik probleml\u0259ri, qiym\u0259tl\u0259rin k\u0259skin azalmas\u0131na v\u0259 y\u00fcks\u0259k i\u015fsizliy\u0259 s\u0259b\u0259b oldu.<\/span><\/p>\n<h4><b>Yaponiyada Defilyasiya (1990-c\u0131 ill\u0259r):<\/b><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">&#8220;\u0130tirilmi\u015f Onillik&#8221; kimi tan\u0131nan d\u00f6vrd\u0259, Yaponiyada davaml\u0131 qiym\u0259t azalmas\u0131 iqtisadi dur\u011funluqla m\u00fc\u015fahid\u0259 edildi. Bu d\u00f6vrd\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u00fcdaxil\u0259l\u0259ri bel\u0259 defilyasiyan\u0131n t\u0259sirl\u0259rini tam aradan qald\u0131ra bilm\u0259di.<\/span><\/p>\n<h3><b>Defilyasiyaya Qar\u015f\u0131 M\u00fcbariz\u0259 Yollar\u0131<\/b><\/h3>\n<h4><b>1. Pul Siyas\u0259tl\u0259ri:<\/b><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">M\u0259rk\u0259zi banklar defilyasiyaya qar\u015f\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 faiz d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259ri t\u0259tbiq edir v\u0259 pul k\u00fctl\u0259sini art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadiyyata likvidlik \u0259lav\u0259 edir.<\/span><\/p>\n<h4><b>2. Fiskal T\u0259dbirl\u0259r:<\/b><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">D\u00f6vl\u0259tin b\u00fcdc\u0259 x\u0259rcl\u0259rini art\u0131rmas\u0131 iqtisadi aktivliyi canland\u0131ra bil\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, infrastruktur layih\u0259l\u0259rinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si i\u015f yerl\u0259ri yaradaraq t\u0259l\u0259bat\u0131 art\u0131r\u0131r.<\/span><\/p>\n<h4><b>3. \u0130stehlak\u0131 Stimulla\u015fd\u0131rmaq:<\/b><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Vergi g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259ri, subsidiya proqramlar\u0131 v\u0259 dig\u0259r t\u0259\u015fviql\u0259r istehlak\u00e7\u0131lar\u0131 daha \u00e7ox x\u0259rcl\u0259m\u0259y\u0259 t\u0259\u015fviq ed\u0259 bil\u0259r.<\/span><\/p>\n<h4><b>4. Etimad Yaratmaq:<\/b><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">H\u00f6kum\u0259t v\u0259 m\u0259rk\u0259zi banklar iqtisadi etimad\u0131 art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259ffaf siyas\u0259tl\u0259r v\u0259 kommunikasiya strategiyalar\u0131 t\u0259tbiq etm\u0259lidir.<\/span><\/p>\n<h3><b>Defilyasiyan\u0131n G\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 T\u0259sirl\u0259ri<\/b><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Defilyasiya iqtisadiyyat\u0131n \u0259sas strukturlar\u0131n\u0131 z\u0259ifl\u0259d\u0259 bil\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259li bir prosesdir. \u0130qtisadiyyat\u0131n dinamik tarazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259tl\u0259r v\u0259 m\u0259rk\u0259zi banklar proaktiv t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259lidirl\u0259r. \u018fks halda, defilyasiya d\u00f6vriyy\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xan m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r, i\u015fsizliyin artmas\u0131 v\u0259 daha uzunm\u00fcdd\u0259tli dur\u011funluq kimi probleml\u0259r yarada bil\u0259r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u018ftrafl\u0131 m\u0259lumat v\u0259 maliyy\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn<\/span><a href=\"https:\/\/www.investaz.az\/\"> <span style=\"font-weight: 400;\">InvestAZ<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> sayt\u0131na baxa bil\u0259rsiniz.<\/span><\/p>\n<h4><b>N\u0259tic\u0259<\/b><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Deflyasiya iqtisadiyyat \u00fc\u00e7\u00fcn ciddiy\u0259 al\u0131nmas\u0131 laz\u0131m olan bir prosesdir. Bu fenomen h\u0259m istehlak\u00e7\u0131lar, h\u0259m d\u0259 investorlar \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259sirli ola bil\u0259r. G\u0259l\u0259c\u0259k maliyy\u0259 add\u0131mlar\u0131n\u0131z\u0131 daha yax\u015f\u0131 planla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri yax\u0131ndan izl\u0259m\u0259k vacibdir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\ud83d\udccc <\/span><b>\u0130ndi iqtisadi bilikl\u0259rinizi art\u0131rmaq v\u0259 s\u0259rmay\u0259 strategiyan\u0131z\u0131 formala\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn<\/b> <a href=\"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/inflyasiya-nedir\/\"><b>inflyasiya<\/b><\/a><b>,\u00a0 deflyasiya aras\u0131ndak\u0131 f\u0259rql\u0259ri \u00f6yr\u0259nin!<\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130qtisadiyyatda qiym\u0259tl\u0259rin artmas\u0131 prosesi olan inflyasiya haqq\u0131nda tez-tez e\u015fidirik. Lakin qiym\u0259tl\u0259rin azalmas\u0131 prosesi &#8211; deflyasiya &#8211; d\u0259 iqtisadiyyat \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm t\u0259sir g\u00fcc\u00fcn\u0259 malikdir. Bu blogda deflyasiyan\u0131n mahiyy\u0259ti, s\u0259b\u0259bl\u0259ri v\u0259 onun iqtisadiyyata t\u0259sirl\u0259ri bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015faca\u011f\u0131q. Deflyasiya N\u0259dir? Deflyasiya mallar\u0131n v\u0259 xidm\u0259tl\u0259rin \u00fcmumi qiym\u0259t s\u0259viyy\u0259sinin uzun m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 azalmas\u0131 dem\u0259kdir. Y\u0259ni, eyni m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 pul il\u0259 daha \u00e7ox&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":2676,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[429],"class_list":["post-2674","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-meqaleler","tag-deflyasiya-ndir"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2674","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2674"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2674\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2677,"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2674\/revisions\/2677"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2676"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2674"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2674"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2674"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}