{"id":938,"date":"2018-02-06T16:02:30","date_gmt":"2018-02-06T12:02:30","guid":{"rendered":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/?p=938"},"modified":"2018-02-06T16:02:30","modified_gmt":"2018-02-06T12:02:30","slug":"mayninq-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/mayninq-nedir\/","title":{"rendered":"Mayninq n\u0259dir?"},"content":{"rendered":"<p>Mayninq il\u0259 kripto valyuta istifad\u0259\u00e7il\u0259ri komp\u00fcterl\u0259rinin g\u00fccl\u0259ri \u0259sas\u0131nda bacard\u0131qlar\u0131 q\u0259d\u0259r r\u0259q\u0259msal valyuta \u0259ld\u0259 etm\u0259k iqtidar\u0131ndad\u0131rlar. B\u0259s mayninq n\u0259dir?<\/p>\n<p>Mayninq ingilis dilind\u0259 olan \u201cmining\u201d s\u00f6z\u00fcn\u0259 (t\u0259rc\u00fcm\u0259si: m\u0259d\u0259n i\u015fi) uy\u011fun istifad\u0259 edilir v\u0259 yeni emissiyadan y\u00fcks\u0259k imkanlar\u0131n \u0259ld\u0259 olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k r\u0259q\u0259msal i\u015fin g\u00f6r\u00fclm\u0259si prosesidir. Bu i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olana is\u0259 mayner deyilir.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, \u201cmining\u201d s\u0259nay\u0259nin yeni d\u00f6vr\u00fc hesab edilir v\u0259 kim bu i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olursa, kifay\u0259t q\u0259d\u0259r qazanmaq imkan\u0131 da \u0259ld\u0259 edir. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn sad\u0259c\u0259 komp\u00fcterinizi yand\u0131rmal\u0131s\u0131n\u0131z. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 b\u0259zi texniki m\u0259qamlar\u0131 buradan \u00f6yr\u0259n\u0259 bil\u0259rsiniz.<\/p>\n<h2>Mayninq haqq\u0131nda<\/h2>\n<p>Mayninq zaman\u0131 maynerin komp\u00fcteri kripto valyuta k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259l\u0259ri, m\u0259lumat\u0131n saxlan\u0131lmas\u0131 v\u0259 b\u00fct\u00fcn i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 \u015f\u0259b\u0259k\u0259d\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edilir. Bel\u0259likl\u0259, komp\u00fcterl\u0259r \u015f\u0259b\u0259k\u0259y\u0259 n\u0259zar\u0259t, onu idar\u0259 edir v\u0259 b\u00fct\u00fcn h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri blok\u00e7eynd\u0259 saxlay\u0131r. Bu i\u015fi maynerl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t komp\u00fcter m\u0259rk\u0259zi kimi d\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259k olar.<\/p>\n<p>Mayninq zaman\u0131 b\u00fct\u00fcn ba\u015f tutan k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259l\u0259r, m\u00fc\u0259yy\u0259n vaxt \u0259rzind\u0259 bir siyah\u0131 \u015f\u0259klind\u0259 bloklarda toplan\u0131l\u0131r. Mayner is\u0259 h\u0259r d\u0259f\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir bloku tap\u0131r yoxlay\u0131r, t\u0259sdiql\u0259yir v\u0259 blok\u00e7eynd\u0259 saxlay\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu i\u015fl\u0259r \u015f\u0259ffafd\u0131r v\u0259 ham\u0131 izl\u0259y\u0259 bilir. Lakin k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259ni h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n anonim qal\u0131r. M\u0259lumat t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 yeni yarad\u0131lan bloka aid informasiya he\u015f format\u0131nda kodla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bunu h\u0259rf v\u0259 r\u0259q\u0259ml\u0259rd\u0259n ibarat kod kimi ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Bu zaman h\u0259r bir he\u015f b\u0259nz\u0259rsiz olur v\u0259 blokda h\u0259r hans\u0131 bir i\u015far\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259rs\u0259, onda b\u00fct\u00fcn he\u015f d\u0259 d\u0259yi\u015fir. H\u0259r bir blokun he\u015fi is\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259n \u0259vv\u0259lki he\u015fd\u0259n d\u0259 istifad\u0259 edir. Bu ard\u0131c\u0131ll\u0131q is\u0259 b\u00fct\u00fcn h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin do\u011frulu\u011funu t\u0259min ed\u0259n sistemdir. Bel\u0259likl\u0259, k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259l\u0259rin manipulyasiyas\u0131na c\u0259hd ed\u0259n \u015f\u0259xs imkan\u0131 s\u0131f\u0131ra b\u0259rab\u0259r olur. Sonda is\u0259 he\u015f mayner t\u0259r\u0259find\u0259 yoxlan\u0131l\u0131r v\u0259 t\u0259sdiq edil\u0259r\u0259k, blok\u00e7eyn\u0259 \u0259lav\u0259 edilir.<\/p>\n<h2>Mayninq zaman\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r qazan\u0131ram?<\/h2>\n<p>B\u00fct\u00fcn yuxar\u0131dak\u0131 i\u015f qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda mayner m\u00fc\u0259yy\u0259n haqla m\u00fckafatland\u0131r\u0131l\u0131r. T\u0259kc\u0259 bitkoin bazar\u0131nda b\u00fcg\u00fcn\u00fcn g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n 12.5 bitkoin il\u0259 m\u00fckafatland\u0131r\u0131l\u0131r. Lakin n\u0259z\u0259r\u0259 ald\u0131qda ki, bitkoin m\u0259hdud saydad\u0131r, onda b\u00fct\u00fcn m\u00f6vcud bloklar yax\u0131n zamanda \u00e7evril\u0259c\u0259kdir v\u0259 bitkoinl\u0259rin ham\u0131s\u0131 tam emissiya edil\u0259c\u0259kdir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259ndir ki, i\u015ftirak\u00e7\u0131lara yeni he\u015fl\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131 \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirilir. Burada onu da \u0259lav\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, maynerl\u0259rin say\u0131 artd\u0131qca g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rin \u00e7\u0259tinliyi v\u0259 y\u00fck\u00fc d\u0259 art\u0131r.<\/p>\n<h2>Mayninq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 laz\u0131md\u0131r?<\/h2>\n<p>\u018fslind\u0259, \u201cm\u0259d\u0259n i\u015fi\u201d-n\u0259 qo\u015fulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn sad\u0259 komp\u00fcter b\u0259s edir. Lakin prosesin s\u0259m\u0259r\u0259li t\u0259\u015fkili, daha g\u00fccl\u00fc ixtisasla\u015fm\u0131\u015f avadanl\u0131qlar\u0131n (ing.: \u201cHardware\u201d) t\u0259tbiqin\u0259 t\u0259l\u0259bi art\u0131r\u0131r. \u018fvv\u0259ll\u0259r normal komp\u00fcter prosessorlar\u0131 istifad\u0259 edilirdis\u0259, art\u0131q qrafik prosessorlar istifad\u0259 ed\u0259n t\u0259tbiql\u0259r meydana g\u0259lib. \u201cFPGA\u201d (ing.: \u201cField Programmable Gate Array\u201d) v\u0259 \u201cASIC\u201d (ing.: \u201cApplication Specific \u0130ntegrated Circuit\u201d) sisteml\u0259rin\u0259 \u0259saslanan avadanl\u0131qlar s\u0131rf bu m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131l\u0131b. B\u00fct\u00fcn bunlar r\u0259q\u0259msal g\u00fcc\u00fcn s\u00fcr\u0259tl\u0259 artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. N\u00fcmun\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, \u201cBitcoin\u201d-d\u0259 s\u0259rf edil\u0259n r\u0259q\u0259msal g\u00fcc 2013-ci ilin yanvar ay\u0131ndan 2014-ci ilin yanvar ay\u0131na kimi 660 d\u0259f\u0259 artm\u0131\u015fd\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, adi komp\u00fcter istifad\u0259\u00e7isinin is\u0259 r\u0259q\u0259msal i\u015f yar\u0131\u015f\u0131nda (ing.: \u201cProof of Work\u201d) c\u0259lb edici kripto valyutalarda yeni emissiyalar v\u0259 \u0259m\u0259liyyat komissiyalar\u0131nda pay almas\u0131 m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Burada dig\u0259r \u00f6n\u0259mli m\u0259qam is\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, artan i\u015ftirak\u00e7\u0131 say\u0131 v\u0259 \u201cMur qanunu\u201d efektinin qar\u015f\u0131lanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn se\u00e7il\u0259 bil\u0259n \u00e7\u0259tinlik d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259ri d\u0259 vard\u0131r. Bu yolla i\u015ftirak\u00e7\u0131lar ancaq \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259n \u00e7\u0259tinlik d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259 uy\u011fun tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131 q\u0259bul etm\u0259k imkan\u0131na sahib olur. R\u0259qab\u0259tin t\u0259min olunmas\u0131 v\u0259 manipulyasiyalar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259ziyy\u0259tin art\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259 bu, \u00e7ox faydal\u0131d\u0131r. \u201cProof of Work\u201d v\u0259 \u201cPaylar\u0131n saxlan\u0131lmas\u0131\u201d prinsipl\u0259ri birg\u0259 d\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259 bil\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u201cPeercoin\u201d-d\u0259n b\u00f6y\u00fck v\u0259 m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r \u201cqoca\u201d hesablar saxlayanlar, a\u015fa\u011f\u0131 \u00e7\u0259tinlik d\u0259r\u0259c\u0259sind\u0259n d\u0259 faydalana bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259 x\u00fcsusi proqramlar hesab edil\u0259n \u201cClient\u201d v\u0259 ya \u201c Wallet\u201d y\u00fckl\u0259m\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, komp\u00fcterinizi \u015f\u0259b\u0259k\u0259y\u0259 qo\u015fa bil\u0259siniz. Bu proqramlar vasit\u0259sil\u0259 kripto valyutalar \u0259ld\u0259 edilir v\u0259 g\u00f6nd\u0259r\u0259 bilirsiniz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mayninq il\u0259 kripto valyuta istifad\u0259\u00e7il\u0259ri komp\u00fcterl\u0259rinin g\u00fccl\u0259ri \u0259sas\u0131nda bacard\u0131qlar\u0131 q\u0259d\u0259r r\u0259q\u0259msal valyuta \u0259ld\u0259 etm\u0259k iqtidar\u0131ndad\u0131rlar. B\u0259s mayninq n\u0259dir? Mayninq ingilis dilind\u0259 olan \u201cmining\u201d s\u00f6z\u00fcn\u0259 (t\u0259rc\u00fcm\u0259si: m\u0259d\u0259n i\u015fi) uy\u011fun istifad\u0259 edilir v\u0259 yeni emissiyadan y\u00fcks\u0259k imkanlar\u0131n \u0259ld\u0259 olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k r\u0259q\u0259msal i\u015fin g\u00f6r\u00fclm\u0259si prosesidir. Bu i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olana is\u0259 mayner deyilir. Bel\u0259likl\u0259, \u201cmining\u201d s\u0259nay\u0259nin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":940,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[338],"tags":[],"class_list":["post-938","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kriptovalyutalar"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/938","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=938"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/938\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":941,"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/938\/revisions\/941"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/940"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=938"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=938"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.investaz.az\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=938"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}